Ouderreis Stanislascollege Delft
 

De dood van Ali Pasja

Jeanne leest bij het Panteleimon-klooster voor hoe Ali Pasja aan zijn eind kwam

Onze laatste dag op het eiland stond in het teken van de laatste dag in het leven van Ali Pasja. We beklommen de trap naar het klooster van Sint Panteleimon dat is opgetrokken uit grauwe natuursteen, de kleur van de bergen die zich in het meer spiegelen. Op de veranda werden toegangskaartjes verkocht.
Het interieur komt in niets overeen met dat van een katholiek klooster. De kleine kamers, met houten vloeren en witgepleisterde muren, zijn Turks ingericht met lage, rood beklede banken en kussens in oosterse motieven, en met een open haard in het midden. Je zou er zo aanschuiven om half liggend, half zittend, te soezen bij het vuur of aan een waterpijp te lurken. Ik kan er niets aan doen, maar het Hollandse woord gezellig is erop van toepassing, een epitheton dat je voor het gemiddelde klooster in West-Europa niet gauw zult kiezen.
Hier, onder de hoede van een orthodoxe heilige, zocht Ali Pasja zijn toevlucht, hoewel hij mohammedaan was. Na langdurige onderhandelingen en de toezegging van een enorme afkoopsom wachtte hij nu op een vrijbrief van de Sultan uit Constantinopel. Die was hem beloofd, maar Ali zou pas rust hebben wanneer hij hem ook werkelijk in handen hield. Hij had met een van zijn betrouwbaarste officieren, Selim Tsamis, die hij in Its-Kale had achtergelaten, afgesproken dat hij hem zodra hij de brief ontving zijn rozenkrans zou toesturen ten teken dat alles in orde was. Mocht de rozenkrans niet arriveren, dan had Tsamis de opdracht de kruitdepots in brand te steken opdat de hele citadel in vlammen zou opgaan en de vijand met lege handen zou moeten vertrekken.
Ali Pasja wist niet dat er een zwakke plek in zijn plan zat: zijn minnares Kyra Vasiliki. Op een minstens zo bekende ansichtkaart als die van Frossini ziet ze als in een piëta liefdevol op het slapende hoofd van Ali in haar schoot neer. Kyra voelde dat zijn einde nabij was. Om de inwoners van Ioanina de wraak van het Turkse leger te besparen wanneer ze de oorlogsbuit voor hun ogen zagen verbranden, stal ze Ali's rozenkrans en liet hem 's nachts in het geheim naar Selim Tsamis brengen. In de waan dat de vrede getekend was overhandigde die de volgende dag braaf Ali's voorraden en zijn befaamde schat aan Hursit Pasja.
Diezelfde avond voeren Hursits soldaten naar het eiland. Ali, die nog steeds ongerust op de firman, de vrijbrief, van de Sultan wachtte, kon de slaap niet vatten. De boot werd tussen het riet gemeerd en volgens de annalen ging een zekere Kjose Mechmet Pasja aan land, gevolgd door Kaphtan-Aga die een bevel tot executie in zijn zak had. Een half uur later drongen ze met veel kabaal het klooster binnen. Ali Pasja sprong uit zijn bed en riep hun toe kalm te blijven tot hij de inhoud van het document gelezen zou hebben.

De kamer in het Panteleimon-klooster, waar Ali Pasha dodelijk werd getroffen

Terwijl hij de trap naar de veranda beklom riep Kjose Mechmet terug dat hij het officiële bewijs van vergiffenis kwam brengen. Maar Ali vertrouwde de zaak niet en beval zijn mannen te schieten. Er ontstond een onappetijtelijke vechtpartij in het knusse klooster, waarbij Ali in zijn schouder werd geschoten en er een onhandige poging van Kaphtan-Aga om hem te onthoofden volgde met als gevolg dat ook zijn andere schouder werd getroffen. Terwijl Ali's soldaten Kaphtan-Aga doodden, sleepte een van Ali's getrouwen, Vajas, zijn gewonde heerser naar een andere cel, in de veronderstelling dat hij daar veilig zou zijn. Maar de Leeuw van Ioanina werd door een schot vanuit de kelder dwars door de houten vloer heen alsnog recht in zijn hart geraakt.
Hij had nog net tijd om Vajas de opdracht te geven Vasiliki te doden, die zich tijdens de schermutselingen in een grot verborgen had. Was dit uit liefde, om haar verkrachting of erger te besparen, of wilde hij naar een oudindische gewoonte gezelschap hebben in het dodenrijk? Hoe het ook zij, Vasiliki werd gewoon overgedragen aan Kjose Mechmet, die haar als gevangene met respect behandelde.
Vergeefs speurde ik de vloer af naar een kogelgat. Zo te zien waren de planken inmiddels vernieuwd. Het is vreemd te staan op een plek waar iemand is omgebracht. De plek heeft een perverse meerwaarde die je er niet aan af kunt zien. En de muren, hoewel ze alles weten, geven geen enkel teken. Aan een van die muren hangt een reproductie van een portret van jou, tussen een veelvoud van prenten met scènes uit het leven van Ali Pasja en een afbeelding van zijn paleis in Its-Kale, nog in volle glorie. Het klapstuk in de verzameling is een groot, kitscherig schilderij waarop met wellust het aanbieden van het hoofd met de witte baard aan de Sultan is afgebeeld.
Mooier, en rustgevender, is de over een pop hangende goudkleurige jurk die Kyra Vasiliki op die fatale dag gedragen zou hebben.

Tessa de Loo, Een varken in het paleis.

 
teksten/de_dood_van_ali_pasja.txt · Laatst gewijzigd: 2007/08/19 22:30 door luc
 
Recent changes RSS feed Creative Commons License Donate Powered by PHP Valid XHTML 1.0 Valid CSS Driven by DokuWiki