Ouderreis Stanislascollege Delft
 

De moord op koning Philippos II

Monique leest bij het theater in Vergina voor over de moord op Philippos II

XCI In de tijd dat Pythodorus archon van Athene was, kozen de Romeinen Quintus Publius en Tiberius Aemilius Mamercus als consuls en vonden de 111e Olympische spelen plaats, waarin Kleomantis van Kleitor de hardloopwedstrijd won. In dit jaar begon koning Philippos, aangesteld als leider van de Grieken, de oorlog met Perzië. Hij stuurde Attalus en Parmenion met een deel van zijn strijdkrachten vooruit naar Azië met de opdracht de Griekse steden daar te bevrijden. Omdat hij de oorlog wilde beginnen met goedkeuring van de goden, raadpleegde hij zelf intussen de Pythia, of hij de koning van de Perzen zou verslaan. Ze gaf het volgende antwoord: “Bekranst is de stier. Alles is gedaan. Er is ook iemand die hem zal vellen.” Hoewel Philippos dit antwoord dubbelzinnig vond, legde hij het in zijn eigen voordeel uit, namelijk dat het orakel voorspeld had dat de Perzen afgeslacht zouden worden als een heilig offer. In werkelijkheid echter was dat niet zo; het betekende dat Philippos zelf tijdens festiviteiten en heilige offers, net zoals de stier, gedood zou worden, terwijl hij omkranst was met bloemen. In ieder geval, hijzelf dacht dat de goden hem ondersteunden en hij was erg blij met de gedachte dat Azië door Macedonische handen veroverd zou worden. Onmiddellijk bracht hij plannen tot uitvoering voor geweldige offergaven aan de goden, gekoppeld aan het huwelijk van zijn dochter Kleopatra, wier moeder Olympias was; hij had haar uitgehuwelijkt aan Alexander, koning van Epirus, de broer van Olympias. Hij wilde dat zoveel mogelijk Grieken aan de festiviteiten ter ere van de goden deelnamen, en organiseerde ook schitterende muziekwedstrijden en overvloedige feestmaaltijden voor zijn vrienden en gasten. Uit heel Griekenland nodigde hij zijn persoonlijke gastvrienden uit en de leden van zijn hofhouding moesten zoveel mogelijk van hun kennissen uit het buitenland meebrengen. Hij was vastbesloten om zichzelf aan de Grieken te tonen als een aimabel persoon en om de eer die hem was verleend door het toewijzen van het opperbevel te beantwoorden met passende festiviteiten.

XCII Grote aantallen mensen uit alle windrichtingen liepen dus te hoop op het festival en de spelen en het huwelijk werden gevierd in Aigai in Macedonië. Niet alleen individuele notabelen kroonden hem met gouden kronen, maar ook de meeste van de belangrijke steden, waaronder Athene. Toen dit eerbetoon door de heraut werd aangekondigd, eindigde deze zijn verklaring met de belofte dat als iemand tegen koning Philippos zou samenzweren en naar Athene zou vluchten voor bescherming, hij zou worden uitgeleverd. Deze terloopse zin scheen als een voorteken van de voorzienigheid om Philippos te laten weten dat er een samenzwering op handen was. En er werden ook andere dergelijke woorden gesproken die de dood van de koning voorspelden, alsof ze door de goden waren ingegeven. De start van de spelen werd bepaald op de volgende dag. Nog terwijl het donker was, haastte een grote massa toeschouwers zich het theater in, en bij zonsopkomst vormde zich de optocht. Tussen de overvloedige uitstalling van van alles en nog wat liet Philippos in de processie ook beelden van de twaalf goden zien, gemaakt met grote kunstzinnigheid en verfraaid met een verblindende vertoning van rijkdom om de toeschouwers te imponeren. En samen met deze twaalf werd er een dertiende beeld meegedragen, een god waardig, dat van Philippos zelf, zodat de koning zichzelf liet zien op de troon tussen de twaalf goden. Elke stoel in het theater was bezet toen Philippos verscheen in een witte mantel en op zijn uitdrukkelijk verzoek bleef zijn lijfwacht op een grotere afstand dan gewoonlijk. Hij wilde namelijk graag openlijk demonstreren dat hij beschermd werd door de sympathie van alle Grieken, zodat hij geen lijfwacht nodig had. Zodanig was het hoogtepunt van succes dat hij bereikt had. Maar toen de algemene lof en de felicitaties hem nog in de oren klonken, openbaarde zich plotseling, zonder waarschuwing, het complot tegen de koning en sloeg de dood toe. Er was een Macedoniër Pausanias, die uit een familie van het district Orestis stamde, een lijfwacht van de koning. Verbitterd vanwege een liefdeskwestie besloot Pausanias zich op de koning te wreken.

Ivoren portret van Philippos II, uit zijn graftombe in Vergina

XCIV En onder dekking van het festival ging hij op de volgende manier over tot actie. Hij posteerde paarden bij de stadpoort en kwam naar de ingang van het theater met een Keltische dolk onder zijn mantel. Toen Philippos zijn vrienden, die bij hem waren, zei hem te volgen het theater in, terwijl de lijfwachten op afstand bleven, zag hij dat de koning alleen gelaten was. Hij snelde op hem toe en stak hem tussen zijn ribben, zodat hij dood neerviel. Daarna rende hij naar de poort, waar de paarden al klaar stonden voor zijn vlucht. Onmiddellijk snelde een groep van de lijfwachten naar het lichaam van de koning, terwijl een andere groep de achtervolging van de moordenaar inzette. Onder deze laatste groep waren Leonnatos, Perdikkas en Attalos. Pausanias had een voorsprong en zou al op zijn paard hebben gezeten voordat de anderen hem te pakken hadden kunnen krijgen, ware het niet dat hij met zijn laars in een wijnrank terecht kwam en viel. Toen hij omhoog krabbelde, haalde Perdikkas met de anderen hem in en zij doodden hem met hun speren.

XCV Zo was het einde van Philippos, die zichzelf had gemaakt tot de grootste der koningen in Europa in zijn tijd. Door de omvang van zijn koninkrijk had hij zichzelf ook gemaakt tot een metgezel op de troon van de twaalf goden. Hij had 24 jaar geregeerd. Hij werd beroemd als iemand die met slechts geringe financiële middelen achter zich het grootste rijk in de Griekse wereld heeft gewonnen, terwijl de groei van zijn positie niet zozeer te danken was aan zijn wapenfeiten alswel aan zijn handigheid en hartelijkheid in diplomatie. Er wordt gezegd dat Philippos zelf trotser was op zijn strategisch inzicht en zijn diplomatieke successen dan op zijn dapperheid in actieve strijd. Elk lid van zijn leger kon aanspraak maken op een aandeel in het succes te velde, maar alleen aan hem waren de overwinningen van de onderhandelingen te danken.

Diodorus Siculus, Historische Bibliotheek XVI (1e eeuw v.Chr.)

 
teksten/moord_op_koning_philippos.txt · Laatst gewijzigd: 2007/08/19 18:42 door luc
 
Recent changes RSS feed Creative Commons License Donate Powered by PHP Valid XHTML 1.0 Valid CSS Driven by DokuWiki