Ouderreis Stanislascollege Delft
 

Orpheus en Eurydice

Frederiek leest in Dion voor hoe Orpheus zijn geliefde Eurydice tweemaal aan de dood verliest

Want terwijl de jonge bruid zich met haar nimfenschaar in 't gras vermeide,
liep ze een gifbeet van een slang op, in haar hiel, en stierf.
De zanger heeft eerst tot de goden
geklaagd; toen, om ook hulp te zoeken in het dodenrijk,
waagde hij zich de poort door, naar de Styx
en liep tussen de lichaamloze langbegraven schimmen
tot voor Persephone met naast haar de gebieder over
het somber rijk des doods. Zich begeleidend op zijn lier
zong hij hen toe: 'Ach, goden van de onderaardse wereld,
waar iedereen die sterflijk is zijn eindbestemming vindt -
als u mij toestaat zonder omhaal en vertoon van woorden
waarheid te spreken… Nee, ik ben hier niet gekomen om
de donkere Tartarus te zien, niet om de drie behaarde
slangehondkoppen van de Cerberus te ketenen;
mijn komst betreft mijn vrouw: nadat zij op een slang getrapt had,
beet deze haar zijn gif in en ontnam haar levensbloei.
Ik wilde wel berusten, ik verzeker u, ik wil het,
maar Amor wint. Op aarde is die godheid goed bekend,
misschien hier ook? Ik weet het niet, maar ik vermoed van wel,
want als het oud verhaal over uw schaking niet bedacht is,
bracht Amor ook u beiden samen… Bij dit oord vol angsten,
bij deze immense leegte, bij de stilten van dit rijk,
ik smeek u: wil Eurydice's te vroege dood herroepen!
Wij mensen staan al alles aan u af, en vroeg of laat
komen wij na een kort bestaan naar deze ene woonplaats,
en komen allemaal. Dit is ons laatste huis, en u
voert hier de langste heerschappij over de stervelingen.
Ook zij komt in uw macht, wanneer zij daarvoor rijp is en
haar tijd voorbij. Ik vraag u geen geschenk, het is een lening…
En gunt de dood mijn vrouw geen uitstel, weet dan dat ook ik
hier niet vandaan ga, nee, dan kunt u blij zijn met twee doden.'
Tijdens die woorden en zijn begeleidend snarenspel
snikten de bloedeloze schimmen…. Zij, de heerseres,
noch hij die in de Hades heerst kon doof zijn voor zijn klagen:
Eurydice mocht komen! Zij bevond zich bij de jongste
gestorvenen en door de wond kon ze nog niet snel lopen…
De zanger kreeg haar mee, maar moest beloven
zijn blik niet om te wenden voor hij het Avernusdal
ontstegen was, want anders werd de gunst tenietgedaan.

Orpheus probeert niet om te kijken; schilderij van Jean-Baptiste Corot, 1861

Er loopt een pad naar boven tussen diepzwijgende stilten,
vrij steil en duister en in dikke nevelmist gehuld.
Zij waren niet zover meer van de rand dicht bij de aarde.
Bang dat ze achterbleef of uit verlangen haar te zien
keek hij in liefde om. Direct is zij omlaaggevallen,
de armen wijd gestrekt, reikend naar houvast of naar hulp,
maar ach, de ongelukkige greep niets dan ijle nevel.
Ten tweede male stervend maakte zij haar echtgenoot
toch geen verwijt - kon ze verwijten, dat hij haar zo liefhad?
Het laatste wat zij riep, vaarwel, kon hij al nauw'lijks meer
verstaan. Ze is weer teruggegleden in dezelfde diepte.
Orpheus, verbijsterd door haar tweede dood, …..
trachtte weer klagend af te dalen, maar vergeefs:
de veerman wees hem af. Hij bleef daar zeven dagen zitten,
vervuild, zonder te eten, aan de oever van de Styx;
tranen, gezucht en diep verdriet waren zijn voedsel. Daarna,
met luid verwijt dat Hades’ goden wreed zijn, trok hij zich
in het hooggebergte terug, waar noordenwinden gieren.
Reeds driemaal had de zon het jaar beëindigd bij
het vochtig Vissenteken en nog steeds meed Orpheus ieder
contact met Venus - of omdat het hem slecht was vergaan
ofwel uit trouw. Veel vrouwen voelden liefde voor de zanger,
maar al die vele vrouwen treurden in verstotenheid.
Zo werd hij zelfs een voorbeeld om de liefde
met jonge jongens te bedrijven en hun prille bloei
en korte lentetijd te plukken voor zij mannen worden.

Ovidius Metamorphosen X 1 – 85

 
teksten/orpheus_en_eurydice.txt · Laatst gewijzigd: 2007/08/23 00:11 door luc
 
Recent changes RSS feed Creative Commons License Donate Powered by PHP Valid XHTML 1.0 Valid CSS Driven by DokuWiki